12 listopada 2018 r. dniem wolnym od pracy. Komentarz prawny
12 listopada 2018 r. dniem wolnym od pracy. Komentarz prawny

12 listopada 2018 r. dniem wolnym od pracy. Komentarz prawny

Według uchwalonej przez Sejm ustawy dzień 12 listopada byłby świętem tylko w bieżącym roku.

W 2018 r. 11 listopada wypada w niedzielę. Dlatego za ten dzień świąteczny pracownicy nie będą mogli odebrać innego dnia wolnego w pracy. Tego dnia będziemy obchodzić setną rocznicę odzyskania Niepodległości przez Polskę. Z uwagi na powyższy kalendarz, w dniu 23 października Sejm uchwalił ustawę o święcie narodowym z okazji 100. rocznicy odzyskania niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, ustanawiającą poniedziałek 12 listopada 2018 r. świętem ustawowym i dniem wolnym od pracy.

Kto rzeczywiście będzie miał wolne, jeśli ustawa wejdzie w życie, a kto będzie musiał świadczyć pracę?

Kodeks pracy wyraźnie określa, kto może pracować w święto, za które zasadniczo uznaje się dobę między godziną 600 w tym dniu, a godziną 600 w następnym dniu. Praca w święta jest dozwolona u każdego pracodawcy w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii oraz w ruchu ciągłym, przy pracy zmianowej, przy niezbędnych remontach, w transporcie i w komunikacji, w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych, przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, jak również w rolnictwie i hodowli.
Pracę w dni wolne mogą podejmować również osoby zatrudnione w gastronomii, zakładach hotelarskich, jednostkach gospodarki komunalnej, zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych oraz jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę, a także zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku.
Praca w święta jest dozwolona również w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta. Kodeks pracy dopuszcza także pracę w święto przy świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej lub urządzeń telekomunikacyjnych, odbieranych poza terytorium RP, na rzecz zagranicznych kontrahentów.
Pomijając sytuacje nadzwyczajne, np. awarie, gdzie pracownicy muszą liczyć z tym, że pracodawca wezwie ich do pracy w wolny dzień, dopuszczalność pracy w święta nie oznacza, że wszyscy pracownicy mają obowiązek podjęcia pracy w dni wolne. Obowiązek ten mają pracownicy, których praca ze względu na jej rodzaj i zajmowane stanowisko, jest konieczna. Rodzaje pracy i stanowiska, na których praca w święto jest konieczna powinny zostać określone w aktach wewnętrznych, np. układach zbiorowych pracy czy regulaminach pracy.
Całkowicie zakazane jest natomiast wzywanie pracowników do pracy w ustawowe święta ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy. W święta ustawowe obowiązuje zakaz handlu w placówkach handlowych, jeżeli praca w nich wykonywana jest przez pracowników tj. hipermarketach, dyskontach, centrach handlowych itp.
Według uchwalonej ustawy, w dniu 12 listopada nie obowiązywałyby jednak zasady dotyczące ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w placówkach handlowych w niedziele oraz święta, o których mowa w ustawie z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (art. 3 projektu).
Tym samym, w poniedziałek 12 listopada 2018 r. wszystkie sklepy mogłyby być otwarte, choć dzień ten byłby  świętem ustawowym i zarazem wolnym od pracy. Zgodnie z przyjętą ustawą, tego dnia pracować będą także publiczne szpitale i apteki.

Jak pracodawca może zmusić pracownika do przyjścia do pracy i czy pracownik może odmówić?

Pracodawca nie może zmusić pracownika do pracy w święto, aczkolwiek obowiązek wykonywania poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę jest jednym z podstawowych obowiązków pracownika i cechą charakterystyczną dla stosunku pracy.
Jeśli pracownik takie polecenie pracy w dniu wolnym od pracy od pracodawcy otrzyma i odmówi pracy w święto albo się w pracy w święto nie stawi, to formalnie nie wykonuje polecenia służbowego, co jest podstawą do np. wymierzenia mu kary porządkowej lub nawet rozwiązania stosunku pracy. Przed sądem jednak pracownik może wykazać, że z usprawiedliwionych przyczyn nie mógł stawić się w święto w pracy albo że pracodawca nie miał prawa mu takiego polecenia wydać.
Osoby wykonujące pracę na innej podstawie, np. w ramach umowy prawa cywilnego, nie podlegają przepisom Kodeksu pracy, a więc zakaz pracy w święta, w tym w dniu 12 listopada 2018 r. ich nie obejmuje. Zawarcie jednak umowy prawa cywilnego w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy może zostać potraktowane jako obejście przepisów Kodeksu pracy i zostać ukarane grzywną.

Czego pracownik może oczekiwać  w związku z pracą w tym dniu?

Zgodnie z Kodeksem pracy, w zamian za pracę w święto pracownik ma prawo do dnia wolnego od pracy udzielonego w ciągu okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym. Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie dnia wolnego w tym terminie, pracownikowi przysługuje prawo do 100 proc. dodatku do wynagrodzenia jak za pracę w godzinach nadliczbowych.
Nieudzielenie przez pracodawcę pracownikowi dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w święto stanowi naruszenie przepisów o czasie pracy. W myśl art. 281 pkt 5 Kodeksu pracy naruszenie przez pracodawcę lub osobę działającą w jego imieniu (np. bezpośredniego przełożonego pracownika) przepisów o czasie pracy stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika, zagrożone karą grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł.
  • art. 100, art. 130 § 2, art. 151, art. 1511, art. 1513 ,art. 15110, art. 15111, art. 281 Kodeksu pracy (Dz.U. - tj. 2018.917)
  • art. 1519 Kodeksu pracy w związku z art. 1 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. - tj. 2015.90)
  • art. 1519b Kodeksu pracy w związku z art. 5 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz.U. – tj. 2018.305) art.
  • art. 1, art. 2, art. 3 uchwalonej przez Sejm ustawy o święcie narodowym z okazji 100. rocznicy odzyskania niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (Druk nr 2931).

Autor : Patrycja Liziniewicz, radca prawny, Grupa CHWP – Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy

O Grupie CHWP Grupa CHWP opiera swoją działalność na 3 filarach: CHWP Law, CHWP Tax & Finance Advisory oraz CHWP Accounting. Kancelaria Chałas i Wspólnicy  wchodząca w skład Grupy koncentruje się na obsłudze dużego biznesu i specjalizuje się w obsłudze podmiotów gospodarczych. Chałas i Wspólnicy jest jedną z nielicznych polskich firm prawniczych w Polsce o globalnym zasięgu. Największym atutem CHWP Tax & Finance Advisory jest grono eksperckie specjalizujące się w różnych gałęziach prawa, ekonomii, finansów, rachunkowości przedsiębiorstw.  Na czele CHWP Tax & Finance Advisory stoi były wiceminister finansów dr hab., prof. nadzw. Konrad Raczkowski. Grupa CHWP posiada oddziały zagraniczne w Niemczech, Ukrainie oraz Kazachstanie.

Załączniki

Pobierz wszystkie

Komentarz prawny_12.11.2018 dniem wolnym od pracy.docx

docx | 36,9 KB

Pobierz
flag-polish-01-4-1415091-1279x852.jpg

grafika | 276 KB

Pobierz
Powiązane artykuły
Andrzej Sapkowski vs. CD Projekt RED

Komentarz Prawny
Prawo ukraińskie. Odpowiedzialność dyrektora za długi spółki

Nowa ukraińska Ustawa „O spółkach z ograniczoną odpowiedzialności i spółkach z dodatkową odpowiedzialnością”, która weszła w życie z dniem 16 czerwca 2018 roku („ Nowa Ustawa”) reguluje kwestie dotyczącej odpowiedzialności osób zarządzających spółką za jej zobowiązania jak i stawia im dodatkowe wymagania dotyczące działalności konkurencyjnej, przestrzegania informacji poufnych jak i konfliktów interesów.
Zmiany w ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa – wzmocnienie czy osłabienie pozycji przedsiębiorców?

W dniu 4 września 2018 r. wchodzi w życie ustawa o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw, opublikowana w Dzienniku Ustaw (poz. 1637) w dniu 27 sierpnia 2018 r. Omawianą nowelizacją, ustawodawca dokonuje wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskaniem, wykorzystaniem i ujawnieniem. Na etapie projektowania omawianej ustawy, wskazywano iż celem nowelizacji jest wzmocnienie przepisów dotyczących ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. W praktyce nowelizacja może jednak doprowadzić do znacznego jej osłabienia.
Skuteczność podniesienia zarzutu przedawnienia roszczenia w postępowaniu cywilnym w świetle instytucji nadużycia prawa podmiotowego

 Wstęp.
Na Twój adres e-mail została wysłana prośba o potwierdzenie subskrypcji.
Potwierdzając subskrypcję wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych w celu otrzymywania treści publikowanych w serwisie.